طرح لچک و ترنج در فرش ماشینی
خرداد
طرح لچک و ترنج در فرش ماشینی

طرح لچک و ترنج در فرش ماشینی


زمان مطالعه : 4 دقیقه

فرش، به عنوان یکی از جلبه‌های هنر و صنعت ایران، به قدمتی بسیار دیرینه باز می‌گردد. این هنر از دست‌ساخت‌های دستی گرفته تا فرش‌های مدرن ماشینی، تنوع زیادی در طرحات، رنگ‌ها و سبک‌ها دارد. در این راستا، فرش‌های ماشینی با طرحات لچک و ترنج که به تاریخچه فرش‌بافی ایران ارتباط عمیقی دارند، نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند. در این گفتار، به بررسی طرحات لچک و ترنج در فرش‌ ماشینی می‌پردازیم و سعی داریم به توضیحاتی در مورد زیبایی، معنا و ارتباط این طرحات با فرهنگ و هنر ایرانی بپردازیم. هنر فرش‌بافی که از دهه‌ها پیش در ایران و جهان شناخته شده، نه تنها یک صنعت است، بلکه یک هنر و ارزش فرهنگی است که نمادهای زیبایی و تاریخ ایران را در خود حفظ کرده و به آینده منتقل می‌کند. با همراهی در این سفر به دنیای طرحات فرش، امیدواریم که شما نیز از زیبایی و غنای هنر فرش‌بافی در این متن لذت ببرید و نگاهی نو به یکی از غنی‌ترین زمینه‌های هنری ایران داشته باشید.
بعضی از طرح های ایرانی دارای دو طرح لچک و ترنج هستند. در ادامه به معرفی این دو ویژگی از فرش های ایرانی می پردازیم.

نقش فرش طرح شکارگاه در طول تاریخ ایران

لچک و ترنج در فرش:

لچک یک الگوی چیدمان هنری است که در طراحی فرش به‌کار می‌رود. این الگو معمولاً شامل ترکیباتی از خطوط و اشکال هندسی است که به صورت متناوب و تکراری در فرش قرار می‌گیرند. الگوهای لچک باعث ایجاد تنوع و زیبایی در طراحی فرش می‌شوند و معمولاً به‌صورت سیاه و سفید یا با رنگ‌های متنوع در فرش‌ها به چشم می‌آیند. لچک‌ها می‌توانند از خطوط ریز و نازک تا خطوط ضخیم و پهن شامل گل، چرخها و اشکال هندسی دیگر باشند. ترنج نیز یک الگوی طراحی در فرش است که از خطوط و منحنی‌های چرخشی تشکیل شده است. این الگو به‌صورت چرخه‌های تکراری در فرش قرار می‌گیرد و به طراحی فرش زیبا و جذابیت می‌بخشد. ترنج معمولاً در گونه‌ها و اشکال مختلفی طراحی می‌شود و به تناسب با ابعاد فرش، از ترکیبات رنگی متنوعی استفاده می‌شود.

اصطلاحات لچک و ترنج در فرش‌ بافی:

- تکراری: الگوهای لچک و ترنج در فرش به صورت تکراری در طراحی‌ها استفاده می‌شوند، این تکرار و تنوع زیبایی و سازگاری را در فرش به ارمغان می‌آورد.
- هندسی: الگوهای لچک معمولاً شامل اشکال هندسی هستند که به طرح فرش زیبایی می‌بخشند.
- رنگی: ترنج‌ها و لچک‌ها ممکن است با رنگ‌های متنوع ترکیب شوند تا زیبایی ظاهری فرش افزایش یابد.
در نهایت، لچک و ترنج به‌عنوان المان‌های طراحی در فرش‌ها، به هنرمندان فرش‌باف امکان می‌دهند تا طرحاتی زیبا، متنوع و پویا ایجاد کنند که هرکدام از آنها داستان و احساسات خود را منعکس کنند. این الگوها باعث می‌شوند هر قطعه فرش، نه تنها یک آثار هنری باشد بلکه دارای ارزش‌های فرهنگی و تاریخی نیز باشد.

لچک به کجای فرش گفته میشود؟

لچک فرش چیست؟
لچک در هنر فرش‌بافی به عنوان یک المان طراحی مهم شناخته می‌شود. این عنصر گرافیکی به صورت زیبا و طراحانه در گوشه‌ها و کناره‌های فرش قرار می‌گیرد. لچک به معنای گوشه یا کناره‌های فرش است و به‌طور معمول به شکل‌های هندسی، گل‌ها و الگوهای زیبا تزئین می‌شود.
جایگاه لچک در فرش:
لچک‌ها در اطراف فرش، به ویژه در گوشه‌ها و کناره‌ها قرار می‌گیرند. این جایگاه استراتژیک باعث می‌شود که لچک‌ها به‌وضوح دیده شوند و به زیبایی کل فرش افزوده شوند. طراحی لچک به عنوان یک الگوی گرافیکی در فرش، از خلاقیت هنرمندان و صنایع دستی آنها نشات می‌گیرد.
تزئین لچک:
لچک به‌طور معمول با طرحات زیبا و متنوعی تزئین می‌شود. این طرحات ممکن است شامل گل‌ها، بوته‌ها، شکل‌های هندسی، یا حتی الگوهای مذهبی باشند. هر کدام از این المان‌های تزئینی به فرش جلوگیری و فرش‌بافان امکان می‌دهند تا یک اثر هنری منحصر به فرد ایجاد کنند.
نقش لچک در زیبایی فرش:
لچک‌ها نقش مهمی در زیبایی و جذابیت فرش ایفا می‌کنند. طرح و تنوع لچک‌ها باعث می‌شود هر فرش یک شاهکار منحصر به فرد باشد. هنرمندان فرش‌باف با استفاده از لچک‌ها، توانایی خلاقیت و ابتکار در طراحی را به نمایش می‌گذارند و به فرش‌ها جلوه‌های هنری و فرهنگی خاصی می‌بخشند.

ترنج به کجای فرش گفته میشود؟

ترنج چیست؟
مفهوم لغوی ترنج به معنای میوه بالنگ است. اما در هنر فرش‌بافی، ترنج به یک المان طراحی خاص اطلاق می‌شود که جایگاه مهمی در زیبایی و طراحی فرش دارد.
جایگاه ترنج در فرش:
ترنج به‌صورت دایره‌ای، بیضی شکل یا نواری در وسط زمینه فرش قرار می‌گیرد. این الگو به عنوان یک نقطه مرکزی مهم و جذاب در فرش به چشم می‌خورد و فرش را به طور زیبا ترتیب می‌دهد.
ترکیب نقوش در ترنج:
ترنج معمولاً از شاخه‌ها، برگ‌ها و نقوش اسلیمی تشکیل شده است. هنرمندان فرش‌باف با استفاده از این المان‌های طراحی، نقش‌های متنوع و فرهنگی را در ترنج ایجاد می‌کنند. این تنوع و ترکیب نقوش باعث می‌شود ترنج به شکل یک کادر مرکزی با جلوه خاص و جذاب در فرش ظاهر شود.
تاثیر ترنج بر زیبایی فرش:
ترنج به‌عنوان یک المان مهم در طراحی فرش، تاثیر بسزایی در زیبایی کل فرش دارد. نه تنها این المان زیبا به فرش جلوگیری ویژه‌ای می‌بخشد بلکه به عنوان نقطه مرکزی توجه مخاطبان را به خود جلب می‌کند و فرش را از لحاظ طراحی بهبود می‌بخشد.

کاسه نیم‌ کاسه در فرش:

توضیحات درباره کاسه نیم‌کاسه:
هنگامی که چند ترنج تو در تو در یک فرش قرار می‌گیرند، این ترکیب به نام "کاسه نیم‌کاسه" شناخته می‌شود. این اصطلاح به ترکیب و ترتیب مخصوصی از ترنج‌ها در فرش اطلاق می‌شود که به آن شکل خاصی که ایجاد می‌شود، اشاره دارد.
ترنج مرکزی و قسمت‌های متصل:
ترنج در فرش از بخش‌های متفاوتی تشکیل شده است. مهمترین بخش آن، ترنج مرکزی یا خود ترنج است. علاوه بر این، بالا و پایین ترنج، قسمت‌های متصل به ترنج مرکزی هستند که فضای بالا و پایین فرش را پر می‌کنند و جزء مهمی از طراحی فرش محسوب می‌شوند.
وابستگی ترنج به نقاط بافت:
ترنج‌ها به نقاط بافته شده در فرش وابسته هستند و می‌توانند در ابعاد و شکل‌های مختلف ظاهر شوند. به‌عنوان مثال، در شهرهایی مانند کاشان، که یکی از معروف‌ترین مراکز تولید فرش در ایران است، ترنج مرکزی معمولاً بزرگتر است و به طراحی زیبا و خاصی در فرش منجر می‌شود.
ترنج و لچک در زمینه فرش:
در بیشتر فرش‌ها، همزمان ترنج و لچک در زمینه قرار می‌گیرند. اما گاهی اوقات ممکن است یک فرش فقط ترنج داشته باشد و لچک نداشته باشد یا برعکس. این تنوع در طراحی‌های فرش مختلف به وجود می‌آید و به هنرمندان فرش‌باف امکان ایجاد الگوها و طرح‌های متنوع را می‌دهد.

کلاله فرش:

در فرش‌بافی، عبارت "کلاله" به گل مانند یا شمسه‌هایی اشاره دارد که در بخش‌های بالا و پایین ترنج مرکزی فرش قرار می‌گیرند. این گل مانند یا شمسه‌ها به طور اصطلاحی در فرش‌بافی به نام "کلاله" شناخته می‌شوند.
ویژگی‌های کلاله فرش:
1. ترتیب در بالا و پایین ترنج مرکزی: کلاله‌ها در بخش‌های بالا و پایین ترنج مرکزی فرش قرار می‌گیرند و یکی از ویژگی‌های خاص فرش است.
2. فراوانی کلاله: در بعضی از فرش‌ها، کلاله‌ها به حدی فراوان هستند که تمام فضای زمینه فرش را بپوشانند و طرح‌ها و نقوش گل مانند ایجاد کنند.
3. تنوع در طرح‌های گل مانند: کلاله‌ها معمولاً شامل طرح‌های گل مانند با استفاده از رنگ‌ها و جزئیات زیبا هستند که به فرش زیبایی و جلوه ویژه‌ای می‌بخشند.
اهمیت کلاله در طراحی فرش:
کلاله‌ها به عنوان یکی از عناصر مهم در طراحی فرش، به هنرمندان این امکان را می‌دهند که با تنوع در طرح‌ها و گل مانند‌ها، فرش‌هایی با جلوه‌ای خاص ایجاد کنند. این عنصر زیبایی به طراحی‌های فرش جلوه و شخصیت مخصوصی می‌بخشد.

0 دیدگاه برای این مقاله ثبت شده است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *